بهترین دارو برای آپنه خواب

بهترین دارو برای آپنه خواب چیست؟

پاسخ به این پرسش با مشخص‌کردن نوع بیماری آغاز می‌شود. آپنه انسدادی زمانی رخ می‌دهد که راه هوایی فوقانی در خواب باریک یا بسته شود. آپنه مرکزی به اختلال در فرمان تنفسی مغز مربوط است. درمان دارویی این دو نوع یکسان نیست.

در آپنه انسدادی، درمان‌هایی مانند فشار مثبت راه هوایی، وسیله دهانی، مدیریت وزن و در موارد انتخابی جراحی همچنان جایگاه اصلی دارند. دارو فقط زمانی وارد برنامه می‌شود که اندیکاسیون مشخصی وجود داشته باشد.

برای درک تفاوت انواع بیماری، صفحه

شناخت آپنه خواب

را مطالعه کنید.

داروهای مرتبط با آپنه خواب چه کاربردی دارند؟

تیرزپاتاید چه جایگاهی در درمان آپنه خواب دارد؟

سازمان غذا و داروی آمریکا در دسامبر ۲۰۲۴، تیرزپاتاید با نام تجاری Zepbound را برای درمان آپنه انسدادی متوسط تا شدید در بزرگسالان مبتلا به چاقی تأیید کرد. این تأیید به معنی مناسب‌بودن دارو برای تمام افراد مبتلا به آپنه خواب نیست.

اثر این دارو تا حد زیادی از مسیر کاهش وزن و کم‌شدن فشار بافت چربی بر راه هوایی ایجاد می‌شود. بنابراین فردی که وزن طبیعی دارد، آپنه مرکزی دارد یا انسداد او عمدتاً به ساختار فک، لوزه یا راه هوایی مربوط است، الزاماً کاندید مناسبی برای آن نیست.

چه افرادی ممکن است برای تیرزپاتاید بررسی شوند؟

• بزرگسالان مبتلا به چاقی
• افراد دارای آپنه انسدادی متوسط تا شدید
• بیمارانی که کاهش وزن بخشی از برنامه درمانی آن‌هاست
• افرادی که منع مصرف یا تداخل مهم دارویی ندارند
• بیمارانی که امکان پیگیری وزن، علائم و نتیجه تست خواب را دارند

عوارض و محدودیت‌های تیرزپاتاید

تهوع، اسهال، استفراغ، یبوست و ناراحتی شکمی از عوارض شناخته‌شده این گروه دارویی هستند. سابقه بعضی بیماری‌های غدد درون‌ریز، مشکلات گوارشی، بیماری کیسه صفرا، پانکراتیت، بارداری و مصرف داروهای دیگر باید قبل از تجویز بررسی شود.

کاهش خروپف یا وزن به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که آپنه برطرف شده است. پزشک ممکن است پس از تغییر قابل‌توجه وزن یا علائم، ارزیابی مجدد یا تست خواب را لازم بداند. CPAP یا درمان فعلی نیز نباید خودسرانه قطع شود.

داروهای رفع خواب‌آلودگی چه تفاوتی با درمان آپنه دارند؟

بعضی بیماران با وجود درمان مناسب آپنه، همچنان خواب‌آلودگی روزانه دارند. پس از بررسی میزان استفاده از CPAP، نشت ماسک، مدت خواب، داروهای مصرفی، افسردگی، کم‌کاری تیروئید و دیگر اختلالات خواب، ممکن است پزشک داروی افزایش بیداری را بررسی کند.

داروهایی مانند سولریامفتول یا در بعضی نظام‌های درمانی مودافینیل، برای کنترل خواب‌آلودگی روزانه در بیماران منتخب استفاده می‌شوند. این داروها مجرای هوایی را باز نمی‌کنند و تعداد وقفه‌های تنفسی را به‌عنوان درمان اصلی کاهش نمی‌دهند.

برخی داروهای افزایش بیداری می‌توانند فشار خون یا ضربان قلب را افزایش دهند و با داروهای دیگر تداخل داشته باشند. بررسی وضعیت قلبی، فشار خون و سابقه روان‌پزشکی پیش از تجویز اهمیت دارد.

آیا اسپری بینی می‌تواند آپنه خواب را درمان کند؟

اگر بیمار هم‌زمان رینیت آلرژیک، التهاب یا گرفتگی بینی داشته باشد، درمان صحیح بینی می‌تواند تنفس از راه بینی و تحمل CPAP را بهتر کند. اسپری کورتیکواستروئیدی بینی، شست‌وشوی بینی یا داروهای ضدآلرژی ممکن است براساس علت گرفتگی تجویز شوند.

این داروها در بیشتر بزرگسالان، درمان مستقل آپنه انسدادی متوسط یا شدید نیستند. مصرف طولانی‌مدت اسپری‌های ضداحتقان نیز ممکن است گرفتگی برگشتی ایجاد کند و نباید خودسرانه ادامه پیدا کند.

دارو در آپنه مرکزی خواب

آپنه مرکزی ابتدا به بررسی علت نیاز دارد. نارسایی قلبی، مصرف داروهای مخدر، ارتفاع زیاد و بعضی بیماری‌های عصبی می‌توانند الگوی تنفس را مختل کنند. درمان بیماری زمینه‌ای یا بازبینی داروهای مسبب، بخش اصلی تصمیم‌گیری است.

استازولامید در بعضی شرایط مانند برخی موارد آپنه مرکزی یا اختلال تنفسی مرتبط با ارتفاع بررسی می‌شود، اما داروی عمومی برای تمام بیماران نیست. اختلالات الکترولیتی، گزگز اندام، مشکلات کلیوی و تداخلات دارویی از ملاحظات آن هستند.

تئوفیلین، بوسپیرون، بعضی داروهای سروتونرژیک و ترکیبات دیگر در پژوهش‌ها بررسی شده‌اند، اما نباید به‌عنوان درمان روتین یا انتخاب خودسرانه معرفی شوند. محدودبودن شواهد، عوارض و تداخلات، استفاده عمومی از آن‌ها را محدود می‌کند.

آیا قرص خواب برای بیمار مبتلا به آپنه مناسب است؟

داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش یک گروه یکسان نیستند و اثر آن‌ها به نوع دارو، مقدار مصرف و وضعیت بیمار بستگی دارد. بعضی از این داروها می‌توانند شل‌شدن عضلات حلق، کاهش پاسخ به افت اکسیژن یا خواب‌آلودگی روز بعد را بیشتر کنند.

داروهای مخدر نیز ممکن است کنترل تنفس را مختل کنند و با آپنه مرکزی ارتباط داشته باشند. فردی که آپنه خواب دارد نباید داروی خواب‌آور، آرام‌بخش یا مخدر را بدون اطلاع پزشک شروع، قطع یا زیاد کند.

قبل از تجویز دارو چه بررسی‌هایی لازم است؟

• تعیین انسدادی، مرکزی یا مختلط بودن آپنه
• مشخص‌کردن شدت بیماری و میزان افت اکسیژن
• بررسی وزن، فشار خون، قند و بیماری‌های همراه
• ثبت فهرست کامل داروها و مکمل‌های مصرفی
• بررسی عملکرد کلیه، کبد یا آزمایش‌های لازم متناسب با دارو
• بررسی بارداری، شیردهی یا برنامه بارداری
• ارزیابی میزان استفاده و اثربخشی CPAP

مسیر تشخیص در صفحه

تشخیص آپنه خواب

و جزئیات آزمایش در صفحه

راهنمای تست خواب

توضیح داده شده است.

دارو در کنار درمان‌های اصلی

حتی با ورود گزینه‌های دارویی جدید، انتخاب درمان باید براساس علت بیماری انجام شود. برای بسیاری از بیماران، یکی از روش‌های زیر همچنان بخش اصلی برنامه است:

• CPAP یا دیگر دستگاه‌های فشار مثبت راه هوایی
• کاهش وزن و فعالیت بدنی در فرد دارای اضافه‌وزن
• وسیله جلوآورنده فک پایین برای بیماران منتخب
• خواب‌درمانی وضعیتی در آپنه وابسته به خوابیدن به پشت
• درمان گرفتگی بینی و بیماری‌های همراه
• جراحی در صورت وجود انسداد آناتومیک قابل‌اصلاح

مقایسه این گزینه‌ها در

راهنمای درمان آپنه خواب

ارائه شده است.

مکمل‌ها و محصولات تبلیغاتی

محصولی که با عنوان قرص ضدخروپف، داروی گیاهی بازکننده راه هوایی یا درمان قطعی آپنه عرضه می‌شود، لزوماً پشتوانه بالینی معتبر ندارد. کم‌شدن موقت صدای خروپف نیز به معنی برطرف‌شدن وقفه‌های تنفسی یا افت اکسیژن نیست.

مکمل‌های گیاهی می‌توانند با داروهای قلب، فشار خون، دیابت، رقیق‌کننده‌های خون و داروهای آرام‌بخش تداخل داشته باشند. عنوان «طبیعی» به معنی بی‌خطر یا مؤثر بودن محصول نیست.

چگونه اثربخشی دارو بررسی می‌شود؟

معیار موفقیت به هدف دارو بستگی دارد. اگر دارو برای کاهش وزن و بهبود آپنه تجویز شده باشد، فقط عدد وزن کافی نیست و ممکن است AHI، افت اکسیژن و علائم نیز دوباره بررسی شوند. اگر هدف کاهش خواب‌آلودگی باشد، کیفیت بیداری، فشار خون، عوارض و ادامه درمان اصلی باید کنترل شود.

• تغییر خروپف و وقفه‌های مشاهده‌شده
• میزان خواب‌آلودگی و تمرکز روزانه
• وزن، فشار خون و عوارض متابولیک
• داده‌های CPAP و میزان استفاده شبانه
• عوارض و تداخلات دارویی
• نتیجه تست خواب مجدد در صورت نیاز